« Groene Kip | Home | Scooter »

The State of The Union

Het is een ongeschreven regel dat het Amerikaanse equivalent van de troonrede plaatsvindt op de laatste dinsdag van Januari. Afgelopen dinsdag was het zover, President Bush sprak het huis en de senaat toe in een gezamenlijke zitting. In pakweg vijftig minuten verhaalde hij over de successen van het afgelopen jaar en legde hij zijn plannen voor de toekomst uiteen. Voor Bush was het de zesde State of the Union address. Maar het was de eerste keer dat de meerderheid van de toehoorders tot een partij behoorde die niet de zijne is. Historisch was ook dat hij zijn speech begon met de woorden: Madam Speaker. De fris tot spreker van het huis verkozen democrate Nancy Pelosi zat te stralen in haar zetel achter de president.

Voorafgaand aan de toespraak werd onder opiniemakers druk gespeculeerd over de inhoud. Wil de president zaken gedaan krijgen in de laatste twee jaar van zijn termijn dan zal hij samen moeten werken met de nieuwe meerderheid in beide kamers. Terugkijkend op de speech lijkt het veilig om te stellen dat hij hiermee geen goede start gemaakt heeft.

In zijn toespraak schonk hij ongeveer evenveel aandacht aan buitenland beleid (war on terror en de oorlog in Iraq) en domestic policy (binnenland beleid). Op beide gebieden slaagde Bush er niet in om de juiste toon aan te slaan en steun te krijgen voor zijn voorstellen. Het ziet er dus naar uit dat Bush de laatste twee jaren van zn presidency als lame duck (kreupele eend) uit zal moeten zingen.

Op twee punten geef ik hem wel een kans. Zijn voorstellen om de economie minder afhankelijk te maken van buitenlandse olie kunnen op voldoende steun rekenen. En, voor wat betreft zijn voornemens om het immigratiebeleid te hervormen en een oplossing te vinden voor de twaalf miljoen illegalen, staat hij dichter bij de Democraten dan zijn eigen partijgenoten.

Maar wanneer we kijken naar zijn andere beleidsinitiatieven dan slaat hij de plank volledig mis. Bush heeft groot vertrouwen in de markt: This economy is on the move, and our job is to keep it that way, not with more government, but with more enterprise.

Deze boodschap past goed bij de geest van de VS. Mensen hebben hier minder met de overheid dan in Nederland...en hij heeft volstrekt gelijk dat groei van economie en werkgelegenheid niet mogelijk is zonder een goed functionerend bedrijfsleven. Maar Bush's afkeer van overheidsingrijpen gekoppeld aan zijn blinde vertrouwen in de markt leidt tot simplistische maatregelen die de problemen niet oplossen. Zijn ideologie staat hier de pragmatische oplossing van maatschappelijke problemen in de weg. Twee voorbeelden...

Een groot probleem in de VS is dat er ongveer vijftig miljoen mensen rondlopen zonder ziektekostenverzekering. De oplossing die Bush voorstaat: behandel ziektekostenverzekering meer zoals huizenbezit. Het belastingstelsel moedigt huizenbezit aan door huiseigenaren de hypotheekrente af te laten trekken. Datzelfde trucje wil hij loslaten op de ziektekosten: als mensen een gedeelte van hun ziektekosten af kunnen trekken dan zullen zij meer geneigd zijn een dergelijke polis af te sluiten, luidt zijn redenering. Dit zou dan in de plaats moeten komen van het huidige systeem waarin mensen veelal via hun werkgever een ziektekostenverzekering afsluiten.

Nu is er op dat laatste systeem wel een en ander af te dingen maar wanneer mensen zich individueel moeten verzekeren ontstaan tal van nieuwe problemen. Verzekeringsmaatschappijen doen er namelijk alles aan om te voorkomen dat zij high-risk individueen een polis sluiten. Op een individuele verzekeringsmarkt zou het leeuwendeel van de premies dus wel eens kunnen gaan naar verzekeringsbureaucratieen die zich toeleggen op het scheiden van de bokken van de schapen (de aantrekkelijke te verzekeren versus de zwak ziek en misselijken). Bovendien, is het nu niet zo dat mensen zo graag zonder verzekering rondlopen..ze kunnen het gewoon niet betalen. Dat verandert niet met wat Bush voorstaat.

Uitgangspunt zou moeten zijn: Hoe kunnen we de toegang tot noodzakelijke zorg vergroten en hoe zorgen we dat de kosten niet uit de hand lopen. Teveel markt en te weinig overheid leidt tot: onwenselijke marktbureaucratieen gericht op het uitsluiten van slecht te verzekeren individueen, hoge kosten voor de marketing van verzekeringsmerken, eindeloze differentiatie in polissen waaruit verzekerden kunnen kiezen, resulterend in een systeem zonder solidariteit tussen gezonden en ongezonden enerzijds en welvarenden en onwelvarenden anderzijds. Paul krugman, econoom en columnist voor The New York Times, windt zich hier al tijden over op en schrijft hierover haarscherpe stukken.

Een tweede voorbeeld waar de markt ideologie van Bush de oplossing van maatschappelijke problemen in de weg staat is onderwijs. Wanneer openbare scholen ondermaats presteren (afgemeten aan bepaalde standaarden op het gebied van testscores op het gebied van taal en rekenen) hebben ouders het recht een andere school voor hun kinderen te kiezen. Nu is het zo dat ouders hun kinderen dan naar een andere openbare school van hun keuze kunnen sturen. Bush wil dit recht uitbreiden zodanig dat ouders ook kunnen kiezen voor een Private School, waarbij de Private School dan het geld krijgt dat normaliter naar de Public School gegaan zou zijn. Een dergelijke verandering is de bijl aan de wortel van het systeem van openbaar onderwijs. Door geld te onttrekken aan het systeem van Public Schools wil Bush de markt voor prive onderwijs stimuleren. Net als zijn broertje, die tot voorkort Gouverneur was in Florida, wil hij het monopolie van openbare scholen breken.

Waar Bush enerzijds zo wars is van overheidsingrijpen is hij op andere gebieden juist wel voor sterke inmenging, in het laboratorium en in de slaapkamer. Stamcel onderzoek moet door de overheid verboden worden en het huwelijk moet in de wet gedefinieerd worden als a Union between a man and a woman, maar daar ging het deze keer niet over. Waarover Bush wel en niet iets zei kun je trouwens nazoeken in een zoekmachine van the New York Times. De transcripten van al zijn State of the Union addresses zijn gedigitaliseerd en op steekwoord te doorzoeken. Negen keer noemde hij het woord Oil, veertien keer Insurance, vierendertig keer Iraq(is). De afgelopen jaren sprak hij wel over Marriage, zelfs negen keer in 2004.

Homo's willen trouwen maar mogen niet, terwijl de rest van de amerikanen wel mag maar steeds minder vaak in het huwelijksbootje stapt. Meer dan de helft van de amerikaanse vrouwen (51%) leeft tegenwoordig zonder partner (dat was 35% in 1950). Gehuwde koppels vormen nu een minderheid van het totale aantal huishoudens. Deze neergaande trend is het sterkst onder laagopgeleiden en etnische minderheden (met uitzondering van Aziaten).

The State of our Union is strong, zei Bush aan het eind van zijn speech.

Het is maar hoe je het bekijkt...

one comment:

Obama for president..!!
[Chillbrink] () (link) - 25 01 07 - 20:31